KALSİYUM

Serum kalsiyum konsantrasyonunda azalma veya artma meydana getirebilen, kemik, böbrek, paratiroit bezi ve gastrointestinal sistem hastalıkları ya da besinsel D vitamini veya kalsiyum eksikliği olasılığının araştırılması amacıyla kullanılır. 

Kalsiyum, insan vücudunu oluşturan elementler sıralamasında 5. sırada yer alır. Yaklaşık 1 kg kadar olan toplam vücut kalsiyumunun %99 u kemiklerde ,%1 lik kısmı ise yumuşak dokuda ve ekstrasellüler sıvıda yer alır. Plazma kalsiyumunun %50 si serbest yani iyonize, %40 ı proteinlere bağlı, %10 u ise küçük iyonlarla kompleks halde bulunur. Kalsiyumun proteinlerle ilişkisi ortam pH ından etkilenir. pH daki 0.1 birimlik değişim serbest kalsiyum konsantrasyonunu 0,2 mg/dL değiştirir.

Kalsiyum metabolizması parathormon, D vitamini ve kalsitonin aracılığı ile düzenlenir. Bu faktörlerdeki değişiklikler Kalsiyum değerlerinde yükselmeye veya azalmaya sebep olur. 

Hipokalsemi durumunda klinik olarak tetaniye varan derecede nöromüsküler hipereksitabilite , parestezi ve epilepsi nöbetleri ortaya çıkabilir. 

Hiperkalsemi , serum kalsiyum konsantrasyonun 12 mg/dL altında olduğu orta derecedeki yükseklikte güçsüzlük , yorgunluk , bitkinlik belirtileri vardır. Daha yüksek konsantrasyonlarda ise depresyon, apati ve düşüncenin yoğunlaştırılamaması bulgularına rastlanır. 

Hiperparatiroidizm , kemik metastazları, akciğer, böbrek, ösofagus, pankreas ve mesane kanserleri, vitamin D ve A intoksikasyonu, Paget hastalığı, adrenal yetmezlik gibi birçok rahatsızlık kalsiyum konsantrasyonunun artmasına neden olur. Kusma ve ishale bağlı su kaybı da yüksekliğe sebep olur. Serum protein konsantrasyonundaki 1 gr/dL artış kalsiyum konsantrasyonunda 0,8 mg/dL lik yükselmeye sebep olur.

Ayrıca kan alımı sırasındaki turnikenin uzun süre bağlı tutulması yalancı yüksekliğe sebep olabilmektedir. 

Hipoparatiroidizm, vitamin D eksikliği, akut pankreatit, kronik böbrek yetmezliği, hepatik siroz gibi bir çok hastalık da kalsiyum düşüklüğüne sebep olmaktadır. Alkolizm, besinlerle alınan kalsiyum yetersizliği de buna etkendir. Ayrıca serum protein konsantrasyonun düşüklüğünden de etkilenir. 1 gr/dL azalan protein ,kalsiyumu 0,8 mg/dL oranında düşürür. 

Normal değerleri yaşa göre farklılık gösterse de ortalama olarak  8,5 - 10,5 mg/dL olarak değerlendirilir.  Serum kalsiyum konsantrasyonun 6 mg/dL altında olması yaşamı tehdit edici bir bulgu olarak kabul edilir. 14 mg/dL üzeri ise aşırı yüksek olarak kabul edilir. 

Numune alımı sarı veya kırmızı kapaklı tüpe en az 2 mL olacak şekilde alınmalı, 10-15 dk dinlendirilmeli sonra 4000 devirde 5-6 dk santrifüj edildikten sonra çalışılmalıdır. Numune alımı sırasında hastanın en az 10 saatlik bir açlığının olması gereklidir. 

Çalışma yöntemi Otoanalizör, Kolorimetrik tir.